Od 1 stycznia 2025 r. zużyty olej silnikowy z warsztatu trzeba ewidencjonować zawsze, nawet gdy jest go kilka litrów w roku. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) usunęło z listy zwolnień pięć kodów odpadów niebezpiecznych, w tym 13 02 08*. Od tej pory ewidencję prowadzi się dla wszystkich odpadów niebezpiecznych bez względu na ilość (komunikat BDO z 13.11.2024).
Jaki kod
13 02 08* to „Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe” według katalogu odpadów (rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r., Dz.U. 2020 poz. 10). Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny. W przepisach to „olej odpadowy”, w warsztacie „przepracowany” albo „zużyty”: chodzi o to samo.
Inne odpady z warsztatu, np. filtry oleju, czyściwo czy opakowania po olejach, mają własne kody i własne karty. Jedna karta przekazania odpadów (KPO) obejmuje jeden kod i rodzaj odpadu (instrukcja BDO „Karta przekazania odpadów”).
Wpis do BDO
Firma, która ma obowiązek ewidencji, potrzebuje wpisu do rejestru BDO. Za działalność bez wymaganego wpisu grozi administracyjna kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł, a za brak numeru rejestrowego na dokumentach kara w tych samych granicach (art. 194 ust. 1 pkt 5 i 5a oraz ust. 3 ustawy o odpadach).
Magazynowanie
Olej zbierasz osobno. Rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z olejami odpadowymi (Dz.U. 2015 poz. 1694) zabrania mieszania olejów odpadowych z innymi odpadami i substancjami, m.in. z płynem hamulcowym, płynem chłodniczym, olejem napędowym i opałowym. Beczka na olej i pojemnik na płyn hamulcowy to dwa różne pojemniki.
Odpady można magazynować najdłużej rok (art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach). Jeśli odbiorca przyjeżdża rzadziej, problem jest nie w BDO, tylko w umowie z odbiorcą.
NIK, kontrolując w 2024 r. stacje obsługi pojazdów policji, wskazała m.in. brak instalacji odprowadzającej ładunki elektryczności statycznej przy pojemnikach z olejem i wanny wychwytowe niedostosowane do ilości magazynowanego oleju (wystąpienie pokontrolne P/24/040). NIK oceniała magazyny według art. 25 ust. 2-5 ustawy i § 2-4 rozporządzenia olejowego. Te przepisy warto przejrzeć przy własnym magazynie.
Karta przekazania przy odbiorze
Kartę zakładasz Ty, jako przekazujący, przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ust. 1). Kolejność w BDO: „Planowana” → „Zatwierdzona” → „Potwierdzenie wygenerowane”. Kierowca odbiorcy ma mieć przy sobie potwierdzenie wygenerowane z BDO (art. 69 ust. 1a).
Masę wpisujesz w tonach (Mg), nie w litrach. Gdy nie masz wagi, przejmujący przy potwierdzeniu przejęcia może wpisać masę, którą zważył, z obowiązkowym komentarzem w polu „Uwagi” (instrukcja BDO, rozdział 4). Nowa masa jest wtedy widoczna u Ciebie w zakładce „Zrealizowane przejęcie”.
Po odbiorze sprawdź, czy karta doszła do „Potwierdzonego transportu”. Karta, która od tygodni wisi w „Potwierdzeniu wygenerowanym”, to karta niedomknięta. Przy kontroli trzeba będzie wyjaśnić, co się z olejem stało.
KEO
Ewidencję prowadzi się na bieżąco (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Jeśli prowadzisz pełną ewidencję, w karcie ewidencji odpadów (KEO) dla 13 02 08* wpisujesz wytworzenie oleju i jego przekazanie z potwierdzonych kart. KEO prowadzi się osobno dla każdego rodzaju odpadu i miejsca prowadzenia działalności (instrukcja BDO „Karta ewidencji odpadów”). Na koniec roku w KEO zostaje to, co stoi w beczce. Przy przejściu z 2025 na 2026 r. stan magazynu na 1 stycznia trzeba było wpisać ręcznie w nowej karcie (komunikat BDO z 10.12.2025).
Czy Twój warsztat prowadzi pełną ewidencję, czy wystarczą same karty przekazania, zależy od progów z art. 71 ustawy (100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie). Opisujemy to w osobnym artykule o ewidencji uproszczonej i pełnej.
Sprawozdanie
Olej trafia do Działu XI sprawozdania za dany rok, w masie wytworzonej, zgodnej z KEO. Termin za 2026 r.: 15 marca 2027 r. (art. 76). W tej samej kontroli NIK opisała 0,301 Mg oleju 13 02 08* z 2020 r., dla którego KEO i KPO były tylko na papierze, bez BDO, oraz olej pominięty w sprawozdaniach za 2020, 2021 i 2023 r.
Lista dla warsztatu
- Wpis do BDO i numer rejestrowy na dokumentach.
- Osobny, opisany pojemnik na 13 02 08*, bez dolewania innych płynów.
- Odbiór najpóźniej rok od wytworzenia.
- Przy każdym odbiorze KPO przed transportem, a potem sprawdzenie, czy doszła do „Potwierdzonego transportu”.
- KEO na bieżąco i raz w miesiącu porównanie z kartami.
- Sprawozdanie do 15 marca.
W Pewne BDO wystarczy SMS „jutro odbiór oleju”: przygotujemy kartę, którą zatwierdzasz w linku, i dopilnujemy, żeby po potwierdzeniu trafiła do KEO. Zapisz się na liście.