Gabinet stomatologiczny ewidencjonuje każdy odpad medyczny, który oddaje odbiorcy. Odpadów z grupy 18 nigdy nie było na liście zwolnień z ewidencji: nie ma ich w rozporządzeniu z 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2531) ani w obecnym, z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Pytanie nie brzmi więc „czy”, tylko „jak”: na samych kartach przekazania odpadów (KPO) czy także na kartach ewidencji odpadów (KEO).
Jakie kody
Według katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10) w gabinecie najczęściej powstają:
- 18 01 03* - inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny: zużyte rękawiczki, waciki, ślinociągi, gaziki z krwią;
- 18 01 10* - odpady amalgamatu dentystycznego: resztki z kapsułek, zawartość separatora, usunięte wypełnienia;
- 18 01 06* - chemikalia, w tym odczynniki chemiczne, zawierające substancje niebezpieczne;
- 18 01 09 - leki inne niż cytotoksyczne i cytostatyczne;
- 18 01 04 - inne odpady niż 18 01 03, np. opatrunki, ubrania jednorazowe;
- 09 01 01* i 09 01 04* - wywoływacz i utrwalacz, jeśli gabinet ma jeszcze RTG na kliszach.
Gwiazdka oznacza odpad niebezpieczny. 18 01 04 i 18 01 09 są bez gwiazdki, ale zwolnienia z ewidencji też nie mają.
Opakowania po środkach dezynfekcyjnych z resztkami substancji niebezpiecznych to 15 01 10*. Do końca 2024 r. do 0,2 tony rocznie tego kodu nie trzeba było ewidencjonować. Od 1 stycznia 2025 r. tego zwolnienia nie ma (Dz.U. 2024 poz. 1644, komunikat BDO z 13.11.2024). To samo dotyczy baterii z rtęcią, 16 06 03*.
Amalgamat po 2025 r.
Od 1 stycznia 2025 r. amalgamatu nie wolno stosować w leczeniu w UE, poza sytuacjami, w których lekarz dentysta uzna to za absolutnie niezbędne ze względu na szczególne potrzeby medyczne pacjenta (art. 10 ust. 2a rozporządzenia (UE) 2017/852, dodany rozporządzeniem (UE) 2024/1849). Odpad 18 01 10* jednak nie znika. Powstaje przy usuwaniu starych wypełnień i zbiera się w separatorze.
Reszta art. 10 rozporządzenia 2017/852 się nie zmieniła. Gabinet, który usuwa wypełnienia amalgamatowe, ma mieć separator zatrzymujący co najmniej 95% cząstek amalgamatu i serwisować go według instrukcji producenta. Odpady amalgamatu przekazuje się uprawnionemu podmiotowi i nie wolno ich uwalniać do środowiska. Rozporządzenie z 2021 r. o unieszkodliwianiu odpadów medycznych dopuszcza dla amalgamatu bez właściwości zakaźnych tylko obróbkę fizyczno-chemiczną (proces D9), bez spalania (Dz.U. 2021 poz. 2245, załącznik nr 1). Dlatego odbiorca amalgamatu bywa inną firmą niż odbiorca czerwonych worków. Zanim założysz kartę, sprawdź w BDO, czy odbiorca ma 18 01 10* w swoim wpisie.
Worki, opis, lodówka
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 1975) ustala kolory. Odpady zakaźne idą do czerwonych worków, inne niebezpieczne, w tym amalgamat 18 01 10*, do żółtych, a pozostałe do pojemników w innym kolorze (§ 3). Worek napełnia się najwyżej do 2/3 i wymienia nie rzadziej niż co 72 godziny (§ 4). Na worku jest m.in. kod odpadu oraz data i godzina otwarcia i zamknięcia (§ 6).
Ile odpady mogą leżeć w gabinecie (§ 8):
- 18 01 03* i 18 01 10*: w temperaturze od 10 do 18°C najwyżej 72 godziny, do 10°C najwyżej 30 dni;
- odpady bez gwiazdki z podgrupy 18 01: najwyżej 30 dni.
W praktyce gabinet bez lodówki na odpady potrzebuje odbioru co trzy dni, a z lodówką wystarczy raz w miesiącu. Każdy odbiór to karta przekazania, więc przy odbiorze co miesiąc masz co najmniej 12 kart rocznie dla samego 18 01 03*.
Karta przy odbiorze
Kartę zakładasz Ty, jako przekazujący, przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach). Jedna karta obejmuje jeden kod. Gdy odbiorca zabiera worki czerwone i żółte, potrzebne są dwie karty. Kartę „Planowaną” można przygotować do 30 dni przed odbiorem (instrukcja BDO „Karta przekazania odpadów”), więc stały termin odbioru da się ustawić wcześniej.
Masę podajesz w tonach: 3 kg worków to 0,003 Mg. Gdy nie masz wagi, odbiorca przy potwierdzeniu przejęcia może wpisać masę, którą zważył, z uwagą w polu „Uwagi”.
Przykład z gabinetu: odbiorca przyjechał, a karta dalej jest „Planowana”. Bez zatwierdzenia nie ma potwierdzenia wygenerowanego z BDO, które kierowca ma mieć przy sobie (art. 69 ust. 1a). Worki czekają albo jadą bez dokumentu.
Same KPO czy także KEO
Decyduje próg z art. 71 ustawy o odpadach. Do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie wystarcza ewidencja uproszczona, czyli same KPO. Liczysz razem wszystkie kody z gwiazdką dla całej firmy, a nie dla jednego gabinetu. Ile odpadów wytwarza przeciętny gabinet stomatologiczny: brak danych, nie znaleźliśmy wiarygodnego źródła. Policz z własnych kart za ostatni rok.
Powyżej 100 kg prowadzisz KEO: jedną kartę na każdy kod, na dany rok i miejsce prowadzenia działalności (instrukcja BDO „Karta ewidencji odpadów”). Wytworzenie wpisujesz na bieżąco, a przekazanie z kart przekazania. BDO podpowiada we wpisie tylko karty w statusie „Potwierdzenie przejęcia” albo „Potwierdzony transport”, więc karta, która utknęła po odbiorze, blokuje też KEO.
Sprawozdanie
Sprawozdanie o wytworzonych odpadach za 2026 r. składasz w BDO do 15 marca 2027 r., także przy ewidencji uproszczonej (art. 75 i 76 ustawy o odpadach). Masa każdego kodu w Dziale XI powinna wynikać z ewidencji.
Lista dla gabinetu
- Kody, które faktycznie powstają: zwykle 18 01 03* i 18 01 10*.
- Czerwone i żółte worki z kodem, datą i godziną otwarcia.
- Lodówka do 10°C albo odbiór co 72 godziny.
- Odbiorca amalgamatu z kodem 18 01 10* we wpisie BDO.
- Karta przed każdym odbiorem, osobno dla każdego kodu, i sprawdzenie, czy doszła do „Potwierdzonego transportu”.
- Suma kodów z gwiazdką za rok: powyżej 100 kg prowadzisz KEO.
Pewne BDO obsługuje gabinety z pełną ewidencją: z SMS-a „jutro odbiór worków” przygotowujemy kartę, którą zatwierdzasz w linku, a po potwierdzeniu odbioru dopisujemy ją do KEO. Zapisz się na liście.