Do końca 2024 r. lakiernia mogła oddać rocznie do 0,2 tony opakowań po farbach i lakierach z resztkami (15 01 10*) i do 0,05 tony puszek po aerozolach (ex 15 01 11*) bez ewidencji (Dz.U. 2019 poz. 2531). Od 1 stycznia 2025 r. oba zwolnienia zniknęły. Rozporządzenie z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) nie zwalnia już z ewidencji żadnego odpadu niebezpiecznego (komunikat BDO z 13.11.2024).
Mała lakiernia, która do 2024 r. mieściła się w tych limitach, założyła pierwsze karty dla tych kodów w 2025 r. W sprawozdaniu za 2026 r. pokaże je drugi raz.
Kody w lakierni
Katalog odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10) każe najpierw szukać kodu w grupie, która odpowiada źródłu odpadu, a dopiero potem w grupach 13-15. Dla lakierni to podgrupa 08 01 „Odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania oraz usuwania farb i lakierów”:
- 08 01 11* - odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne: zaschnięta farba, resztki lakieru, przeterminowane puszki z zawartością;
- 08 01 12 - odpady farb i lakierów inne niż 08 01 11;
- 08 01 17* - odpady z usuwania farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne;
- 08 01 21* - zmywacz farb lub lakierów.
Z grupy 15:
- 15 01 10* - opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone: puszki po farbach, lakierach i utwardzaczach, kanistry po rozpuszczalnikach;
- 15 01 11* - opakowania z metali zawierające niebezpieczne porowate elementy wzmocnienia konstrukcyjnego, włącznie z pustymi pojemnikami ciśnieniowymi. Tu trafiają puszki po aerozolach;
- 15 02 02* - sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi: czyściwo z rozpuszczalnikiem, filtry z kabiny, brudne kombinezony;
- 15 02 03 - to samo, ale bez substancji niebezpiecznych.
Brudny rozpuszczalnik z mycia pistoletów to osobny kłopot. Katalog nie ma pozycji, która nazywa go wprost. Grupa 14, z kodem 14 06 03* „Inne rozpuszczalniki i mieszaniny rozpuszczalników”, ma w tytule zastrzeżenie „z wyłączeniem grup 07 i 08”. W praktyce firmy używają 08 01 11*, 08 01 21* albo 14 06 03*. Jednoznacznego wskazania w przepisach dla tego przypadku: brak danych. Ustal kod z odbiorcą, sprawdź, czy ma go we wpisie BDO, i trzymaj się jednego kodu przez cały rok.
Kody w blacharni
Z obróbki metalu (podgrupa 12 01):
- 12 01 01 - odpady z toczenia i piłowania żelaza oraz jego stopów;
- 12 01 13 - odpady spawalnicze;
- 12 01 16* i 12 01 17 - odpady poszlifierskie, z substancjami niebezpiecznymi i bez;
- 12 01 20* i 12 01 21 - zużyte materiały szlifierskie, czyli tarcze i papier ścierny, z substancjami niebezpiecznymi i bez.
Zwolnienia z Dz.U. 2024 poz. 1644, które nadal mogą dotyczyć lakierni albo blacharni, są tylko dla kodów bez gwiazdki: 12 01 01 do 0,1 Mg, 15 01 04 opakowania z metali do 1 Mg, 15 01 02 opakowania z tworzyw do 0,5 Mg i 15 02 03 czyściwo bez substancji niebezpiecznych do 0,2 Mg rocznie.
KPO i KEO
Art. 71 ustawy o odpadach pozwala na same karty przekazania tylko do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie, liczonych dla całej firmy. Ile wytwarza typowa mała lakiernia: brak danych, policz ze swoich kart. Jeśli suma kodów z gwiazdką przekracza 0,1 Mg, prowadzisz KEO osobno dla każdego kodu, na dany rok i miejsce prowadzenia działalności. Wytworzenie wpisujesz na bieżąco (art. 66 ust. 1 ustawy).
Przy odbiorze kartę zakładasz Ty, jako przekazujący, przed transportem (art. 69 ust. 1). Jedna karta to jeden kod. Odbiór 15 01 10*, 15 01 11* i 15 02 02* jednym samochodem to trzy karty.
Przykład z lakierni: odbiorca zabrał „wszystko z magazynu” na jedną kartę z kodem 15 01 10*, a w workach były też aerozole i czyściwo. Karta zawyża masę jednego kodu, a dwóch pozostałych w BDO nie ma wcale. Przed odbiorem rozdziel odpady po kodach i przygotuj tyle kart, ile jest kodów.
Przekazanie wpisujesz do KEO dopiero z karty, którą odbiorca potwierdził. Częsty rozjazd wygląda tak: w KEO jest przekazanie z dnia odbioru, a karta od dwóch tygodni wisi w „Potwierdzeniu wygenerowanym”.
Magazyn
Odpady można magazynować najdłużej rok (art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach). Puszki po aerozolach trzymaj osobno od zwykłego złomu, bo to inny kod i inna karta. Czyściwa z rozpuszczalnikiem nie wrzucaj do pojemnika na odpady komunalne: to 15 02 02*, odpad niebezpieczny, który musi trafić do ewidencji.
Sprawozdanie
Kody wytworzone w 2026 r. trafiają do Działu XI sprawozdania, które składasz w BDO do 15 marca 2027 r. (art. 76 ustawy). Masy powinny się zgadzać z KEO.
Lista dla lakierni i blacharni
- Spis kodów: zwykle 08 01 11*, 15 01 10*, 15 01 11*, 15 02 02*.
- Osobny, opisany pojemnik na każdy kod.
- Kod brudnego rozpuszczalnika ustalony z odbiorcą.
- KEO na 2026 r. dla każdego kodu z gwiazdką, jeśli suma przekracza 100 kg.
- Karta przed każdym odbiorem, jedna na kod.
- Raz w miesiącu porównanie KEO z kartami.
W Pewne BDO piszesz SMS „jutro odbiór puszek i czyściwa”, a my przygotowujemy osobną kartę na każdy kod do zatwierdzenia w linku i pilnujemy, żeby po odbiorze trafiły do KEO. Zapisz się na liście.